عبد الرضا سالار بهزادى

359

بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )

155 پاكتى است حاوى نامه‌اى با مهر محمد كه نقش مهر به صورت « م ح م د » است و هويت وى برنگارنده مشخص نيست ، اما به‌هرحال از صاحب‌منصبان مأمور در بلوچستان بوده است . تاريخ پشت پاكت : « 15 شهر ذى قعده از فهرج عرض شد 1318 » . متن نامه : « قربانت شوم از احوالات اين چاكر بخواهيد بسيار حال بدى دارم . از التفاتها و مردانگى حاكم بلوچستان ، و از پشت هم انداختن و دو به‌هم زدن و اسباب‌چينى حاكم شب و روزم تلخ است . 530 پاپوشهايى مىدوزد شب و روز كه شيطان متحير است . الآن به نقد را كه فرنگى هم آمده و خيال جنگ را دارند ، به سر مبارك جنابعالى قسم است كه هم از حرص دستم مىلرزد و هم حواس عريضه نوشتن ندارم . اين‌قدر از جناب بندگان عالى استدعا مىكنم كه اين عريضه جوف را به زودى به حضور مبارك حضرت اجل اكرم اعظم آقاى حسام الملك روحى فداه برسانيد و اين عرايض از ماه مبارك عرض شده و هنوز نتوانسته‌ام كه بدهم برسانند . تا به حال هرچه عريضه عرض مىكنم مىفرستد از قاصد مىگيرند و سرش را باز كرده مطالبش را مىخواند ، آن وقت اسباب كينه و عداوتش مىشود ؛ بنده كه نمىتوانم هرچه بشود و مىبينم به حضور آقاى خودم اطلاع ندهم . شما را قسم مىدهم به سر مبارك آقاى حسام الملك روحى فداه كه اگر شده از جيب مبارك مايه گذاشته و قاصدى بگيريد ، به زودى معجلا اين عريضهء بنده را رسانيده و جواب او را محرمانه به مخلص برسانيد . از بابت سرباز و سوار و سلاطين اگر خواسته باشيد ، مواجب ماهى يك « كله‌دار » مىدهد 531 به صد هزار فحش به سرباز ، و آن بيچاره‌ها آرد مىخرند يك من سى شاهى ، باقى مطالب را از همين نهج دانسته و تكليف خود و نوكر پادشاه را بدانيد . باقى سلامت وجود مبارك . و السلام . فى جمعه نهم ذيقعده 1318 » . در حاشيه اضافه شده است : « اين‌قدر به جنابعالى عرض كنم كه چاتمهء سرباز دم چادر بنده را از قرار معلوم حاكم بلوچستان قدغن فرموده از ديشب سرباز و چاتمه‌اى معلوم نيست . 532 محض اطلاع عرض شد . حاكم كارى كه در اين سفر نكرده زنجير به گردن بنده نگذاشته ، و الا انسانيت و مردانگى و فطرت جبلى خود را تمام به خرج داده ، اگر هم شرحى از احوالات مخلص رأى مبارك قرار گرفت عريضه‌اى عرض كنيد ، ضرر ندارد . » 156 پاكتى است حاوى نامه‌اى از ميرزا عبد الرحيم خان وزير كرمان كه از فهرج به كوچه كردان يا بمپور به اسعد الدوله فرستاده شده است و تاريخ پشت پاكت « 12 ذى حجه 1318 » است متن نامه : « قربانت شوم مرقومهء جنابعالى كه از منزل لدى 533 ارسال فرموده بوديد و اصل ، از مژدهء صحت و اعتدال مزاج بهاج مسرت و خوشوقتى حاصل . حالت بنده هم به حمد اللّه سلامت است